Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi skierowało do konsultacji publicznych projekt zmian w przepisach o sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzenia zwierzęcego. Najważniejsze ułatwienia to zniesienie rocznych limitów produkcji drobiu i królików oraz nowa możliwość sprzedaży w promieniu 100 km od miejsca produkcji.
Zaznaczmy od razu rzecz najważniejszą: to projekt, a nie obowiązujące prawo. Konsultacje ruszyły 24 sierpnia 2026 r. i potrwają 30 dni, a przed podpisaniem rozporządzenia czeka jeszcze notyfikacja w Komisji Europejskiej. Nie planuj więc sprzedaży na nowych zasadach, dopóki przepisy nie wejdą w życie.
Poniżej wyjaśniamy, co konkretnie ma się zmienić, jakie limity zostają bez zmian i co te zmiany oznaczają w praktyce dla gospodarstwa, które sprzedaje jaja, drób, mleko czy miód.
Kluczowe informacje
- Projekt zmienia rozporządzenie MRiRW z 30 września 2015 r. o wymaganiach weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej
- Znikają roczne limity produkcji drobiu i królików oraz limity masy tusz grubej zwierzyny łownej
- Pojawia się nowa opcja terytorialna: sprzedaż w promieniu 100 km od miejsca produkcji
- Termin dostarczania jaj wydłuża się z 21 do 28 dni od zniesienia, zgodnie ze standardem unijnym
- Znika obowiązek wcześniejszego powiadamiania powiatowego lekarza weterynarii o sprzedaży na targach, festynach i jarmarkach
- Na 7 sierpnia 2026 r. sprzedaż bezpośrednią prowadziło 16 409 podmiotów — blisko dwa razy więcej niż dekadę wcześniej (7 678)
Czym jest sprzedaż bezpośrednia i kogo dotyczą zmiany
Sprzedaż bezpośrednia to sprzedaż konsumentowi końcowemu nieprzetworzonych produktów pochodzenia zwierzęcego wyprodukowanych z własnych surowców. Obejmuje między innymi:
- Jaja
- Mięso z drobiu i królików
- Mleko surowe i śmietanę
- Produkty pszczele nieprzetworzone
- Produkty rybołówstwa
- Tusze zwierząt łownych
- Ślimaki lądowe
Rolnik może sprzedawać ten towar w gospodarstwie, na targowisku, z obiektów ruchomych i tymczasowych, z automatów, a także do zakładów detalicznych zaopatrujących konsumenta końcowego — czyli na przykład do lokalnego sklepu.
Skala tej działalności rośnie systematycznie. Według danych ministerstwa na 7 sierpnia 2026 r. sprzedaż bezpośrednią prowadziło 16 409 podmiotów, podczas gdy dekadę wcześniej było ich 7 678. To wzrost o ponad 100% w dziesięć lat i jeden z powodów, dla których resort zabrał się za odkurzenie przepisów z 2015 r.
Co konkretnie ma się zmienić
Zniesienie rocznych limitów produkcji
To najdalej idąca zmiana. Obecnie rolnik ubijający drób we własnym gospodarstwie nie może przekroczyć rocznych progów produkcji, a projekt te progi usuwa.
Roczne limity produkcji drobiu
– Stan obecny: maksymalnie 2 500 sztuk indyków lub gęsi albo 10 000 sztuk pozostałych gatunków drobiu rocznie
– Po zmianie: limit roczny zniesiony
To samo dotyczy królików oraz limitów masy tusz grubej zwierzyny łownej wraz z podrobami — one także mają zniknąć.
Nowa opcja terytorialna: promień 100 km
Dziś sprzedaż bezpośrednia jest ograniczona geograficznie do województwa, w którym odbywa się produkcja, oraz do województw sąsiadujących. Poza tym obszarem sprzedaż jest możliwa wyłącznie podczas imprez promocyjnych: wystaw, festynów i targów.
Obszar dozwolonej sprzedaży
– Stan obecny: województwo produkcji oraz województwa sąsiadujące
– Po zmianie: dodatkowo obszar w promieniu 100 km od miejsca produkcji
Zwróć uwagę, że to opcja dodatkowa, a nie zamiennik. Dla gospodarstwa położonego przy granicy województwa nowy wariant bywa korzystniejszy niż stara zasada — 100 km w linii prostej może objąć rynki, których granice administracyjne nie obejmowały.
Jaja: 28 dni zamiast 21
Termin, w jakim jaja mogą być dostarczane od momentu zniesienia, wydłuża się o tydzień i zostaje zrównany ze standardem unijnym.
Termin dostarczania jaj od zniesienia
– Stan obecny: 21 dni
– Po zmianie: 28 dni
Dla producenta to prosty zysk: tydzień więcej na znalezienie odbiorcy oznacza mniejszą presję na sprzedaż po zaniżonej cenie tylko dlatego, że kończy się termin.
Mniej biurokracji
Pozostałe ułatwienia w projekcie:
- Koniec obowiązku wcześniejszego powiadamiania powiatowego lekarza weterynarii o sprzedaży na targach, festynach i jarmarkach (dziś trzeba to zrobić z 7-dniowym wyprzedzeniem)
- Pośrednicy będą mogli prowadzić sprzedaż w powiatach sąsiadujących
- Mniej dokumentów wymaganych przy imprezach promocyjnych
- Zniesienie obowiązku stosowania jasnej odzieży roboczej przy obsłudze produktów pochodzenia zwierzęcego
- Rozszerzenie badania w kierunku włośni na kolejne gatunki zwierząt łownych
Jakie limity zostają bez zmian
Tu ważne zastrzeżenie, bo łatwo o nadinterpretację. Zniesienie limitów dotyczy rocznej produkcji drobiu, królików i tusz zwierzyny łownej — nie wszystkich limitów w sprzedaży bezpośredniej.
Według dostępnych informacji o projekcie bez zmian pozostają tygodniowe limity dla jaj i mleka:
- Jaja: do 2 450 sztuk tygodniowo
- Mleko surowe lub mleko surowe i siara: do 1 000 litrów tygodniowo
Za zgodą powiatowego lekarza weterynarii można przekroczyć limit tygodniowy, ale wtedy obowiązuje limit roczny — w przypadku jaj wynosi on 127 400 sztuk.
Nie zmienia się też fundamentalna zasada: sprzedaż bezpośrednia obejmuje wyłącznie produkty nieprzetworzone i z własnych surowców. Przetwórstwo to już inna forma działalności, z odrębnymi wymaganiami.
Co to oznacza dla Twojego gospodarstwa
Jeśli projekt wejdzie w życie w obecnym kształcie, realnie zmienią się trzy rzeczy.
- Producenci drobiu i królików przestają uderzać w sufit. Roczny limit 10 000 sztuk drobiu był dla części gospodarstw barierą rozwoju — po jego zniesieniu skala produkcji przestaje być ograniczona przepisem o sprzedaży bezpośredniej.
- Rośnie zasięg dla gospodarstw przygranicznych. Promień 100 km może otworzyć rynki, do których dotąd nie było legalnego dostępu w ramach tej formy sprzedaży.
- Sprzedaż na targach i jarmarkach staje się elastyczna. Bez 7-dniowego wyprzedzenia można zareagować na okazję z dnia na dzień, co przy sezonowym towarze ma konkretne znaczenie.
Warto jednak zachować proporcje. Nawet po zmianie sprzedaż bezpośrednia pozostaje kanałem lokalnym i skierowanym do konsumenta końcowego. Promień 100 km to wciąż promień, a tygodniowe limity dla jaj i mleka zostają.
Innymi słowy: to dobra wiadomość dla gospodarstw, które chcą urosnąć w obrębie sprzedaży lokalnej. Nie jest to natomiast ścieżka dla producenta, który chce sprzedawać większe wolumeny odbiorcom hurtowym w całym kraju — tam obowiązują inne przepisy i inne kanały sprzedaży.
Jeśli rozważasz drugą drogę, czyli sprzedaż hurtową poza obszarem lokalnym, oferty kupna od firm handlowych i przetwórni znajdziesz na giełdzie rolnej Agriteo, a produkty takie jak jaja czy miód mieszczą się w kategorii pozostałych produktów rolnych. To uzupełnienie sprzedaży bezpośredniej, nie jej zamiennik: lokalnie sprzedajesz konsumentowi, hurtowo — firmie.
Kiedy zmiany wejdą w życie i jak zabrać głos
Ścieżka legislacyjna wygląda tak:
- Konsultacje publiczne — ruszyły 24 sierpnia 2026 r., trwają 30 dni. Uwagi można składać za pośrednictwem Rządowego Centrum Legislacji.
- Uzgodnienia wewnętrzne po zebraniu uwag
- Notyfikacja w Unii Europejskiej — projekt musi trafić do Komisji Europejskiej i państw członkowskich
- Podpis ministra i publikacja
- Wejście w życie — projekt zakłada 14 dni od dnia ogłoszenia
To oznacza, że nawet w optymistycznym wariancie nowe zasady zaczną obowiązywać najwcześniej za kilka miesięcy. Etap notyfikacji unijnej bywa najtrudniejszy do przewidzenia czasowo.
Jeśli prowadzisz sprzedaż bezpośrednią, konsultacje to realna okazja, żeby zgłosić uwagę z perspektywy praktyka — a nie tylko przeczytać o zmianach po fakcie. Trzydzieści dni od 24 sierpnia oznacza, że termin upływa pod koniec września 2026 r.
Zanim sprzedasz towar nowemu odbiorcy
Sprzedaż bezpośrednia pozwala dostarczać towar także do zakładów detalicznych zaopatrujących konsumenta końcowego, czyli do sklepów. I tu pojawia się ryzyko, o którym rzadko się mówi przy okazji ułatwień: sklep to już kontrahent, nie konsument, a rozliczenie bywa odroczone.
Przy regularnych dostawach jaj czy drobiu do nowego punktu warto poświęcić kilka minut na sprawdzenie wiarygodności firmy, zanim zbudujesz na niej znaczącą część swojego zbytu. Raport pokazuje kondycję finansową i obecność w rejestrach publicznych szybciej, niż zajmuje przygotowanie jednej dostawy.
A jeśli chcesz nauczyć się rozmawiać o warunkach i terminach płatności z pozycji siły, praktyczne materiały znajdziesz w Akademii Rolnika.
Ważne: Projekt jest w Konsultacjach
FAQ: ułatwienia w sprzedaży bezpośredniej
Czy nowe przepisy o sprzedaży bezpośredniej już obowiązują?
Nie. To projekt rozporządzenia, który 24 sierpnia 2026 r. trafił do 30-dniowych konsultacji publicznych. Przed wejściem w życie czeka go jeszcze notyfikacja w Komisji Europejskiej i podpis ministra, a samo rozporządzenie ma zacząć obowiązywać 14 dni od ogłoszenia.
Jakie limity zostaną zniesione?
Roczne limity produkcji drobiu i królików (obecnie 2 500 sztuk indyków lub gęsi albo 10 000 sztuk pozostałego drobiu rocznie) oraz limity masy tusz grubej zwierzyny łownej wraz z podrobami.
Czy zmieniają się limity na jaja i mleko?
Według dostępnych informacji o projekcie tygodniowe limity pozostają bez zmian: 2 450 sztuk jaj i 1 000 litrów mleka tygodniowo. Zmienia się natomiast termin dostarczania jaj — z 21 na 28 dni od zniesienia.
Gdzie będzie można sprzedawać po zmianach?
Poza dotychczasowym obszarem, czyli województwem produkcji i województwami sąsiadującymi, pojawi się dodatkowa możliwość sprzedaży w promieniu 100 km od miejsca produkcji.
Czy nadal trzeba zgłaszać sprzedaż na festynie do weterynarii?
Projekt znosi obowiązek wcześniejszego powiadamiania powiatowego lekarza weterynarii o sprzedaży na targach, festynach i jarmarkach. Obecnie takie powiadomienie trzeba złożyć na 7 dni przed wydarzeniem.
Czy sprzedaż bezpośrednia pozwala sprzedawać hurtowo firmom?
Nie w klasycznym rozumieniu hurtu. Sprzedaż bezpośrednia kieruje towar do konsumenta końcowego oraz do zakładów detalicznych zaopatrujących konsumenta końcowego, w ramach ograniczeń terytorialnych i ilościowych. Sprzedaż większych wolumenów firmom handlowym czy przetwórniom odbywa się na innych zasadach.
Ile podmiotów prowadzi dziś sprzedaż bezpośrednią?
Według danych ministerstwa na 7 sierpnia 2026 r. było to 16 409 podmiotów, wobec 7 678 dekadę wcześniej.
Podsumowanie
Projekt MRiRW idzie w dobrym kierunku dla gospodarstw stawiających na sprzedaż lokalną: znikają roczne limity produkcji drobiu i królików, pojawia się opcja 100 km, jaja zyskują tydzień więcej na dostarczenie, a przy targach i festynach ubywa formalności.
Pamiętaj jednak o dwóch rzeczach. Po pierwsze, to wciąż projekt w konsultacjach — do wejścia w życie droga wiedzie przez notyfikację unijną. Po drugie, sprzedaż bezpośrednia nawet po zmianach pozostaje kanałem lokalnym: jeśli myślisz o większej skali i odbiorcach hurtowych z całego kraju, potrzebujesz osobnej ścieżki.
Chcesz sprawdzić, jakie firmy szukają dziś towaru z gospodarstw takich jak Twoje? Załóż darmowe konto na Agriteo i przejrzyj aktualne zapytania kupna.
