Jak eksportować jabłka?
Masz klienta z Serbii czy Kazachstanu gotowego płacić gotówką, ale nie wiesz, jak wysłać towar poza UE? Pokażę eksport i odprawę celną krok po kroku. Dowiesz się, do jakich urzędów musisz się zgłosić i jakie dokumenty przygotować, żeby od samego początku eksportować towar bezproblemowo.
Trzy rzeczy potrzebne do eksportu poza UE
Żeby wysłać produkty świeże poza Unię Europejską, trzeba zrobić zwykle trzy rzeczy, które na początku mogą przerażać, ale uwierz mi, to nic strasznego. Pierwsza to przygotowanie dokumentów celnych, które zrobi za Ciebie agencja celna. Przygotuje dokumenty dla kierowcy, a jeśli wysyłasz towar na wschód, na przykład do Kazachstanu, agencja w Twoim imieniu zakłada też plombę, czyli zamyka ciężarówkę, żeby podczas tranzytu nie dało się jej otworzyć. Gdy plombę zakłada armator, agencja tego nie robi. Druga rzecz to WIJHARS, czyli urząd, który sprawdza jakość wysyłanego towaru i wystawia dokumenty, którymi później posługuje się agencja. Trzecia to PIORIN. Jeśli wysyłasz towar na paletach lub w opakowaniach drewnianych, co zdarza się prawie zawsze, PIORIN weryfikuje, czy są fitosanitarne, czy mają tak zwanego kłosa i czy zgadzają się z certyfikatem. Chodzi o to, żeby bakterie i grzyby przenoszące się w drewnie nie uszkodziły rolnictwa w kraju importera. Kiedy to zrobisz, towar może wyjechać za granicę.
Agencja celna, czyli od czego zacząć
Żeby agencja odprawiła Ci towar i wystawiła dokumenty dla kierowcy, najpierw musisz ją znaleźć, podpisać umowę i opłacić pełnomocnictwo, żeby mogła działać w Twoim imieniu. Najlepiej wybrać agencję blisko Urzędu Celno-Skarbowego i blisko Ciebie, bo czasem zostaniesz wezwany. Zadzwoń też do kilku agencji i zapytaj, do jakich krajów i jakie towary już wysyłały, żeby miały doświadczenie w takim eksporcie. Odprawienie jednej ciężarówki to koszt około 150 zł netto.
Odprawa celna w Polsce krok po kroku
W dniu wyjazdu lub dzień wcześniej wysyłasz do swojej agencji celnej maila, a w nim:
fakturę eksportową wystawioną na firmę z kraju docelowego,
informację o towarze: jaki jest, w jakich rozmiarach i ile palet,
numery rejestracyjne auta i naczepy,
adres agencji celnej w kraju klienta, do której ma podjechać ciężarówka,
adres, pod którym ciężarówka zostanie rozładowana.
Następnie agencja przygotowuje zgłoszenie do WIJHARS, że odprawa nastąpi, organizuje świadectwo pochodzenia towaru i wystawia CMR dla kierowcy. Ty samodzielnie zgłaszasz wywóz do PIORIN, żeby przyjechali obejrzeć towar i wystawili świadectwo fitosanitarne. Potem odbywają się dwie kontrole, z WIJHARS i z PIORIN. Na końcu ciężarówka jedzie do agencji celnej, gdzie zakładana jest plomba, a agencja wydaje kierowcy świadectwo fitosanitarne. Pamiętaj, że faktura eksportowa jest dość specyficzna i wymaga wielu danych, więc przygotuj ją starannie.
Świadectwo pochodzenia towaru
Ten dokument agencja celna organizuje w Twoim imieniu. Jeśli nie masz tego w umowie, poproś, żeby to robili, ponieważ takie świadectwo uzyskuje się w Krajowej Izbie Gospodarczej.
Co sprawdza kontrola WIJHARS
Podczas kontroli WIJHARS sprawdza przede wszystkim:
czy na etykiecie są dane importera i eksportera,
czy kaliber na etykiecie zgadza się z zawartością pudełka,
czy barwa towaru jest jednolita, bo w jednym kartonie nie może być jabłko zielone i czerwone,
czy przy klasie I nie ma uszkodzeń, zwłaszcza tych w miąższu,
czy na palecie jest tylko jeden rozmiar i jedna odmiana.
Praktyczna wskazówka: eksport poza UE najlepiej robić jako klasa II, bo przy klasie I towar musi być praktycznie idealny. Co ważne, przy klasie II WIJHARS często w ogóle nie przyjeżdża na kontrolę, a przy klasie I przyjeżdża niemal zawsze.
PIORIN i świadectwo fitosanitarne
To urząd, w którym musisz się wcześniej zgłosić, czyli wypełnić formularz, że chcesz być podmiotem eksportującym towar. Najlepiej pojechać na miejsce, wypełnić wniosek i odebrać nadany indywidualny numer. Od razu poproś o wzór wniosku i zlecenia, które w dniu wysyłki wysyłasz z samego rana do swojego PIORIN, żeby jeszcze tego samego dnia przeprowadzili kontrolę palet. Wniosek wysyłasz rano wraz z potwierdzeniem zapłaty, a koszt to około 37 zł. We wniosku wpisujesz te same podstawowe informacje co na fakturze eksportowej, czyli liczbę opakowań, wagę i odmiany.
Numer EORI, zarejestruj się z wyprzedzeniem
EORI to unikalny numer identyfikacyjny nadawany firmom przez administrację celną, używany we wszystkich procedurach celnych w Unii Europejskiej, czyli w eksporcie, imporcie i tranzycie. Prawda jest taka, że gospodarstwa rolne nie muszą go mieć, ale w praktyce często wymaga go Twój klient, czyli importer. Dlatego zarejestruj się w systemie EORI już teraz. To nic nie kosztuje i nie wiąże się z żadną kontrolą, a na ostatnią chwilę możesz mieć problem, żeby ktoś nadał Ci numer tego samego dnia. Wniosek złożysz przez portal PUESC.
Podsumowanie i uwaga o zapłacie
Cały proces sprowadza się do kilku kroków:
zarejestruj się już teraz w PIORIN, WIJHARS i EORI,
podpisz umowę z agencją celną, bo to darmowe, i płać tylko za odprawę,
zgłoszenie do WIJHARS może zrobić agencja, a zgłoszenie do PIORIN robisz samodzielnie,
po dwóch kontrolach wyślij ciężarówkę do agencji po dokumenty i towar rusza w trasę.
Na koniec ważna rzecz. Agencja celna może Cię zapytać, czy masz już zapłatę za fakturę od klienta. Jeśli jesteś nowym klientem, może nawet nie chcieć robić Ci odprawy, i to z troski o Ciebie. Gdyby klient nie zapłacił albo nie odebrał towaru, jest to problem dla wszystkich, a ciężarówka czy kontener mogą być wtedy kilka tysięcy kilometrów od Ciebie. Słusznie więc, że o to pytają.
Z tego materiału dowiesz się:
jakie trzy rzeczy trzeba załatwić, żeby wysłać towar poza Unię Europejską,
jak wybrać agencję celną i ile kosztuje odprawa jednej ciężarówki,
jak krok po kroku wygląda odprawa i jakie dane wysłać do agencji,
kto organizuje świadectwo pochodzenia towaru,
co dokładnie sprawdza kontrola WIJHARS i dlaczego eksport lepiej robić w klasie II,
jak zarejestrować się w PIORIN i zdobyć świadectwo fitosanitarne,
czym jest numer EORI i dlaczego warto wyrobić go z wyprzedzeniem,
dlaczego agencja pyta o zapłatę od klienta przy pierwszej współpracy.
