Eksportujesz i dostajesz przelewy w euro? Zobacz, jak przyjmować płatności walutowe, nie tracić na kursie i rozliczać VAT przy sprzedaży za granicę. Sposób zależy od tego, w jakiej formie prowadzisz gospodarstwo, dlatego omówimy każdą z nich po kolei.
Rolnik ryczałtowy a sprzedaż za granicę
To najpopularniejsza forma, rozliczana w oparciu o stawkę VAT 7%. Jest to jedyna taka sytuacja w polskim prawie, w której ktoś dostaje VAT i nie ma obowiązku odprowadzać go dalej do urzędu skarbowego. Wpływy z VAT to prawie połowa polskiego budżetu, stąd tyle kontroli z nim związanych. Nietypowe jest też to, że fakturę wystawia kupujący sprzedającemu, dlatego rolnik musi ją podpisać, choć nic nie stoi na przeszkodzie, żeby rolnik ryczałtowy sam wystawił fakturę VAT RR. Wyobraź sobie, że pojawia się klient z Węgier i chce kupić bezpośrednio. Rolnik ryczałtowy mógłby wystawić mu fakturę na 10 000 zł plus 7%, czyli na 10 700 zł. Problem w tym, że Węgier, kupując od polskiego rolnika, powinien kupić na VAT 0%. Gdyby rolnik ryczałtowy sprzedał na 0%, nie otrzymałby zwrotu tych 7% z urzędu skarbowego, bo to właśnie ten wyjątek, więc byłby stratny. Rolnik ryczałtowy nie odprowadza VAT, ale przez to nie może go też odzyskać. To duży minus, bo mało który klient zagraniczny zgodzi się dopłacić VAT, którego potem nie odzyska. Żeby zapisać się do VAT UE i wystawiać faktury na 0%, trzeba najpierw wejść na VAT, czyli zarejestrować gospodarstwo rolne. Szczegóły potwierdź z księgową.
Gospodarstwo rolne na VAT
Druga forma to tak zwany rolnik na VAT, czyli gospodarstwo rolne, które rozlicza VAT. Sprzedając w Polsce, samodzielnie wystawia faktury na VAT 5%, a przy eksporcie może sprzedać na VAT 0%, bo ten VAT zostanie mu zwrócony z urzędu skarbowego, orientacyjnie w 21 dni na rachunek VAT albo dłużej na zwykły rachunek. Dokładne terminy potwierdź z księgową, bo bywają zmieniane. Żeby móc tak handlować, księgowa musi zarejestrować gospodarstwo w VAT UE. To darmowy proces, ale trwa czasem kilka tygodni, więc jeśli prowadzisz takie gospodarstwo, zrób to już teraz, bo nigdy nie wiesz, kiedy trafi Ci się klient zagraniczny.
Firma (JDG) w gospodarstwie
Coraz częściej zdarza się, że na przykład żona otworzyła działalność zarejestrowaną w CEIDG, bo świadczy usługi rolne innym rolnikom. Wtedy normalnie prowadzicie firmę, więc taka działalność również zgłasza się do VAT UE, staje się międzynarodowym VATowcem i może handlować.
Konto walutowe i płatności w EUR, USD, CZK, HUF
W jednym z pierwszych odcinków mówiłem, żeby oferty dla klientów zagranicznych przygotowywać w ich walucie. Okazało się, że wielu rolników rozpoczynających handel międzynarodowy ma problem, bo ich bank spółdzielczy nie ma kont walutowych albo są one bardzo drogie. Kiedy klient wyśle przelew w euro, a do Ciebie trafi on na konto w złotówkach, sporo tracisz na spreadzie walutowym, czyli na wymianie kursowej. To potrafi wynieść nawet 10 gr na kilogramie towaru. Dla oficjalnych firm dostępne są różne konta walutowe, ale ich wewnętrzne kantory bywają nieopłacalne. Ja korzystałem z kantoru internetowego i byłem zadowolony, a link do rejestracji zostawiam w opisie filmu. Nie nakłaniam Cię jednak do korzystania z takich produktów, bo kantory, w przeciwieństwie do banków, nie podlegają pod Bankowy Fundusz Gwarancyjny, a w Polsce zdarzało się już, że duży kantor wpadał w poważne kłopoty. Pokazuję to po prostu jako rozwiązanie. W takim kantorze najczęściej przyjmiesz płatność w euro, dolarze, forincie, funcie, koronie czeskiej i innych walutach. Ceniłem też kantory za to, że były darmowe, bo pośrednik zarabiał wyłącznie na przewalutowaniach. Pamiętaj tylko, że jeśli podlegasz pod VAT UE, rachunki z kantoru trzeba zgłosić na białą listę podatników VAT. Księgowa będzie wiedziała, o co chodzi.
Ryzyko kursowe, czyli dlaczego nie czekać na lepszy kurs
Kiedy zaczniesz przyjmować płatności w obcych walutach, na pewno zacznie Cię korcić, żeby czekać na lepszy kurs i dopiero wtedy wymienić. Powiem wprost: to hazard. Słyszałem od rolników, że ich odbiorca przeciągał płatność, żeby zarobić na wymianie, a kurs poszedł w drugą stronę, więc stracił i nie miał z czego zapłacić rolnikom będącym jego dostawcami. Zachęcam Cię, żebyś jako producent stawał się również handlowcem i się profesjonalizował, ale nie żebyś zostawał traderem. Najlepiej w tej samej godzinie, w której przyjdzie przelew, od razu przewalutuj go na złotówki i wyślij na konto w banku. Dzięki temu niwelujesz ryzyko, że stracisz pieniądze, gdyby kantor upadł, a jednocześnie nie tracisz na wymianie, bo wymieniasz po kursie, po którym wyceniałeś, a nie 3 miesiące później ze stratą.
Reverse Charge (odwrotne obciążenie) na fakturze
Kiedy prowadzisz gospodarstwo rolne na VAT albo masz firmę, na fakturze dla klienta z innego kraju Unii Europejskiej napisz „Odwrotne Obciążenie", po angielsku Reverse Charge. Oznacza to, że obowiązek rozliczenia VAT przechodzi ze sprzedawcy, czyli z Ciebie, na kupującego z innego kraju. Dzięki temu sprzedajesz towar na VAT 0%. Na koniec miesiąca księgowa złoży wniosek o zwrot VAT, a Ty czekasz na niego zgodnie z obowiązującymi terminami. Ważny jest tu transport. Jeśli sam go organizowałeś i wziąłeś polską firmę transportową, masz do zapłaty na przykład 5 tys. zł plus VAT, a Twój odbiorca tego VAT Ci nie płaci, więc miej trochę więcej gotówki, bo na zwrot VAT chwilę poczekasz. Możesz też wynająć firmę transportową z siedzibą na Litwie, bo wiele z nich mówi po polsku, i wtedy również otrzymasz fakturę za transport na VAT 0%.
Z tego materiału dowiesz się:
czym różni się rolnik ryczałtowy od gospodarstwa na VAT przy sprzedaży za granicę,
dlaczego rolnik ryczałtowy nie odzyska VAT i kiedy warto wejść na VAT,
jak zarejestrować gospodarstwo lub firmę w VAT UE i dlaczego zrobić to już teraz,
dlaczego bank spółdzielczy bywa przeszkodą i ile tracisz na spreadzie walutowym,
jak przyjmować płatności w euro, dolarze, koronie czeskiej czy forincie,
dlaczego czekanie na lepszy kurs to hazard i jak niwelować ryzyko,
czym jest reverse charge i jak opisać fakturę dla klienta z UE,
jak transport wpływa na Twój VAT i przepływy gotówki.
