Masz pierwszego hurtowego odbiorcę? Zobacz, jak spakować, zabezpieczyć i oznaczyć towar rolny, żeby klient był zadowolony i nie zerwał współpracy. Jeśli jesteś rolnikiem lub sadownikiem i znalazłeś pierwszego profesjonalnego odbiorcę, to z tego materiału czy tekstu dowiesz się, jak przygotować towar i etykiety tak, żeby klient hurtowy był zadowolony z oznaczenia.
To Ty ustalasz szczegóły: paleta, wysokość i zabezpieczenie
Na początku współpracy z nowym odbiorcą to Ty jako dostawca musisz dopilnować wszystkich szczegółów zamówienia, żeby później nie było niespodzianek. Zdarza się, że nawet klient z Polski zamówi towar na paletach, a przy załadunku zapyta o certyfikat palet, bo eksportuje dalej, na przykład na Białoruś czy do Serbii. Wtedy nagle trzeba przeładowywać wszystko na palety z odpowiednim oznaczeniem. Dlatego już podczas rozmowy o pierwszym zamówieniu doprecyzuj typ palety i opakowanie. Najlepiej przygotuj sobie listę pytań, którą zadasz podczas pierwszej rozmowy telefonicznej lub na WhatsApp:
typ palety: EUR o wymiarach 1,2 na 0,8 m, połówka EUR 0,8 na 0,6 m czy przemysłowa 1,2 na 1 m (na długiego tira wchodzi 26 palet przemysłowych),
czy paleta ma być certyfikowana, czy nie, i czy palety są wymienne,
maksymalna waga i wysokość na palecie, na przykład 780 kg albo 624 kg,
czy towar ma jechać na paletach, luzem czy w skrzyniopaletach drewnianych lub plastikowych,
zabezpieczenie: bandowanie taśmą, folia stretch czy dodatkowe wymagania klienta,
gdzie klient wysyła towar dalej: rynek krajowy, Unia Europejska czy kraje trzecie.
Jak pakować towar realnie, pod swoje możliwości
Sposób pakowania zależy od tego, co masz na magazynie. Jeśli nie masz linii sortującej albo masz starszą maszynę, po prostu nie oferuj ciężkich, dokładnie kalibrowanych zamówień, jakich oczekują markety. Pomyśl, w jakim opakowaniu realnie jesteś w stanie przygotować towar. Masz do wyboru kilka opcji: najpopularniejsze kartony w różnych rozmiarach, opakowania drewniane (do których trzeba doliczyć papier do wyścielenia i folię do zakrycia) oraz coraz popularniejsze opakowania plastikowe w obiegu zamkniętym. Te ostatnie działają tak, że dostajesz opakowanie, wysyłasz je z towarem do klienta, a gdy ten sprzeda towar, właściciel opakowań odbiera je nawet z innego kraju, myje i wprowadza ponownie do obiegu. Często są to EPS czy IFCO. Nie pakuj się w przygotowywanie towaru, do którego nie masz sprzętu, bo bez wagowej sortowni koszt sortowania będzie dużo wyższy. Producenci jabłek dobrze wiedzą, o co chodzi. Jeśli szykujesz towar w workach, pytaj klienta, jakie worki i po ile kilogramów, ale zawsze miej z tyłu głowy, ilu masz ludzi do sortowania. Przy małej liczbie rąk nikt nie będzie się bawił w sortowanie do worków 5 kg.
Klasy jakości i kalibry, co oznaczają
W owocach i warzywach obowiązuje konkretne rozporządzenie, czyli taki dłuższy dokument, który pobierasz, wpisujesz słowo klucz, na przykład „jabłka", i sprawdzasz, jaki towar można oznaczyć jako klasa Ekstra, jaki jako klasa I, a jaki jako klasa II. Z doświadczenia wiem, że praktycznie nikt nie przygotowuje towaru w klasie Ekstra, bo wymagania są bardzo wysokie. W Unii Europejskiej handluje się głównie klasą I, jeśli to towar deserowy. Na produkcję świeżych soków albo dla odbiorców instytucjonalnych, na przykład zakładów karnych, klienci często godzą się na klasę II. W przypadku jabłek różna klasa oznacza inne sortowanie. Klasa I to towar posortowany co 0,5 cm, maksymalnie co 1 cm. Nie można napisać na etykiecie „jabłko gala rozmiar od 6 do 8 cm", bo wtedy w jednym pudle są owoce różniące się aż o 2 cm. Zasada jest prosta: jedna paleta to jeden kaliber.
Gdzie sprawdzić wymagania i normy jakości
Są dwa główne urzędy, które powiedzą Ci, jakie normy musisz spełnić, żeby sprzedać dany towar: PIORIN i WIJHARS. W Google znajdziesz listę placówek dla swojego powiatu, a najlepiej pojechać i po prostu zapytać, jak sprzedawać konkretny produkt. Wymagania potrafią się różnić, bo na przykład ziemniaki podlegają specjalnym kontrolom fitosanitarnym pod kątem bakteriozy pierścieniowej i inaczej się je etykietuje. Przy sprzedaży poza Unię Europejską warto znaleźć lokalną agencję celną, która za około 200 zł pomoże Ci przygotować dokumenty, bo się w tym specjalizuje. Samodzielnie sprawdzisz wymagania eksportowe dla każdego kraju na portalu Access2Markets, czyli unijnym serwisie dostępnym po polsku, z informacjami o cłach, podatkach, regułach pochodzenia i barierach handlowych. A jeśli produkujesz owoce lub warzywa, pobierz normy jakościowe, znajdź swój produkt, zrób zrzut ekranu i zawsze miej je pod ręką. Chodzi o Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011. Pamiętaj też, że dopóki nie ma kontroli, wewnątrz Polski czy Unii źle wypełniona etykieta często „przechodzi", ale gdy Twój odbiorca wstawia towar do marketów albo eksportuje go poza Unię, etykieta i jakość są sprawdzane. Dlatego rób wszystko zgodnie z zasadami od samego początku.
Standardy jakości różnią się między krajami
Formalne standardy i pozwolenia to jedno, ale równie ważne są oczekiwania klienta, które często wynikają ze specyfiki danego kraju. Najlepszy przykład to odmiana jabłek Golden. W Hiszpanii klienci cenią, gdy owoc ma żółty policzek, i akceptują niższą twardość. Gdyby takie samo jabłko dostał odbiorca z Czech, uznałby, że wysyłasz mu zepsuty towar. Dlatego zawsze proś klienta o zdjęcie towaru, jakiego oczekuje, żeby uniknąć nieporozumień.
Na czym i jak drukować etykiety
Do wydrukowania etykiet potrzebujesz drukarki do etykiet samoprzylepnych. Koszt waha się od kilkuset do kilku tysięcy złotych, ale nie ma co przepłacać, bo na Twoje potrzeby w zupełności wystarczy sprzęt za 700 do 800 zł. Druga rzecz to same etykiety samoprzylepne. Kupując drukarkę, dowiesz się, jaki rozmiar etykiet potrzebujesz, i pamiętaj, żeby wybrać takie, które mają dopuszczenie do kontaktu z żywnością. Zanim wydrukujesz pierwszą partię, wyślij wzór do klienta, żeby go zaakceptował i żeby na miejscu nie było problemów.
Co musi zawierać etykieta: rynek krajowy, Unia i kraje trzecie
Etykieta na rynek krajowy oraz do Unii Europejskiej powinna zawierać komplet podstawowych informacji:
nazwa towaru i odmiana,
rozmiar lub kaliber,
waga lub liczba sztuk w opakowaniu,
klasa jakości,
kraj pochodzenia,
dane dostawcy lub dystrybutora, gdzie najpierw wpisujesz nazwę i adres swojego gospodarstwa.
Jeśli klient nie zgodzi się na Twoje dane, spróbuj wpisać swoje razem z jego, bo to dla Ciebie darmowa reklama. Często klient poprosi, żeby na etykiecie była tylko nazwa jego firmy importującej, i jest to w porządku, o ile jest z Unii Europejskiej. Przy krajach trzecich musisz dodatkowo umieścić informacje o eksporterze i importerze. Najlepiej po polsku i po angielsku, a jeśli wysyłasz towar na przykład na Węgry, dodaj też język węgierski.
Checklista rozmowy z klientem
Zanim zadzwonisz albo napiszesz do klienta, spisz sobie każdy punkt, żeby o niczym nie zapomnieć. Jeśli klient dowie się o brakach dopiero na swoim magazynie, nawet 100 km dalej, ryzykujesz szybkie zakończenie współpracy, a przecież największą pracę już wykonałeś. Zapytaj o:
typ palety oraz czy jest certyfikowana i wymienna,
wagę i wysokość towaru na palecie,
rodzaj opakowania,
sposób zabezpieczenia towaru,
wymaganą klasę jakości,
kaliber,
kierunek dalszej sprzedaży: kraj, Unia czy kraje trzecie,
wzór i język etykiety.
Zasada na koniec jest jedna: lepiej zapytać dziesięć razy na początku, niż stracić klienta, gdy towar jest już 100 km dalej.
Z tego materiału dowiesz się:
jak ustalić z klientem palety, wysokość i zabezpieczenie towaru,
jak pakować towar realnie, pod sprzęt i liczbę rąk, którymi dysponujesz,
co oznaczają klasy jakości Ekstra, I i II oraz kalibry,
gdzie sprawdzić normy: PIORIN, WIJHARS, Access2Markets i rozporządzenie 543/2011,
dlaczego oczekiwania klienta potrafią różnić się od norm formalnych,
jaką drukarkę i jakie etykiety wybrać,
co musi zawierać etykieta na rynek krajowy, unijny i do krajów trzecich,
jak wygląda pełna checklista rozmowy z nowym odbiorcą.
